Wśród licznych zmian zaproponowanych w nowym projekcie nowelizacji ustawy o transporcie drogowym jedna z nich może mieć szczególnie istotne, choć na pierwszy rzut oka nieoczywiste, znaczenie praktyczne. Chodzi o wprowadzenie możliwości potwierdzania sytuacji finansowej przedsiębiorcy poprzez ocenę zdolności kredytowej sporządzoną na podstawie Prawa bankowego.

To rozwiązanie zmienia nie tylko katalog dokumentów wymaganych w postępowaniach licencyjnych, lecz przede wszystkim filozofię oceny kondycji finansowej podmiotów działających w sektorze TSL.

Powiązany artykuł: Co zmienia się w projekcie nowelizacji prawa transportowego?

Gdzie pojawia się nowy mechanizm

Nowy projekt modyfikuje art. 5c ustawy o transporcie drogowym w zakresie warunku posiadania odpowiedniej sytuacji finansowej przy ubieganiu się o licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Do katalogu sposobów wykazania spełnienia tego wymogu dodano ocenę zdolności kredytowej wydaną na podstawie art. 70a ustawy – Prawo bankowe.

Rozwiązanie to ma funkcjonować jako alternatywa wobec klasycznych dowodów majątkowych, takich jak wykazywanie aktywów czy innych dokumentów potwierdzających posiadanie określonych środków finansowych. Przedsiębiorca zyskuje więc nową ścieżkę spełnienia wymogów ustawowych.

Czym jest ocena zdolności kredytowej w rozumieniu projektu

Projekt nie tworzy własnej definicji oceny zdolności kredytowej. Zamiast tego wprost odsyła do Prawa bankowego, co ma istotne konsekwencje interpretacyjne.

Oznacza to, że chodzi o ocenę:

• dokonywaną według standardów bankowych,
• opartą na kryteriach stosowanych przy ocenie ryzyka kredytowego,
• sporządzaną w ramach procedury regulowanej ustawowo.

Nie jest to więc dowolna analiza finansowa ani wewnętrzne zestawienie przygotowane przez przedsiębiorcę. Punktem odniesienia staje się ocena sporządzona według jednolitych, zewnętrznych zasad, właściwych dla sektora bankowego.

Zmiana roli organu administracji

Jednym z kluczowych skutków wprowadzenia tego rozwiązania jest ograniczenie roli organu administracji w samodzielnej ocenie sytuacji finansowej przedsiębiorcy.

W dotychczasowym modelu organ badał przedstawione dokumenty, oceniając wartość aktywów oraz ich wystarczalność. Nowy projekt przesuwa ciężar tej weryfikacji na podmiot zewnętrzny działający w reżimie Prawa bankowego. Organ licencyjny opiera się na wyniku oceny zdolności kredytowej, a nie na własnej, często uznaniowej analizie.

W praktyce oznacza to większą standaryzację postępowań i potencjalnie większą przewidywalność decyzji administracyjnych.

Bez obowiązku zaciągania kredytu

Istotne jest również to, że projekt nie uzależnia spełnienia wymogu finansowego od faktycznego zaciągnięcia kredytu. Przedsiębiorca nie musi korzystać z finansowania bankowego ani zawierać umowy kredytowej. Wystarczająca jest sama ocena zdolności kredytowej.

Rozwiązanie to ma charakter formalny, a nie transakcyjny. Jego celem nie jest zwiększenie zadłużenia przedsiębiorców, lecz wprowadzenie zobiektywizowanego kryterium oceny ich kondycji finansowej.

Odejście od modelu majątkowego

W szerszym ujęciu wprowadzenie oceny zdolności kredytowej oznacza odejście od czysto ilościowego modelu oceny sytuacji finansowej. Zamiast wykazywania konkretnych aktywów o określonej wartości ustawodawca dopuszcza ocenę jakościową, uwzględniającą zdolność do obsługi zobowiązań w czasie.

To przesunięcie akcentów jest spójne z ogólnym kierunkiem nowego projektu, który zamiast rozbudowanych katalogów dokumentów i sankcji stawia na standaryzację i formalne kryteria dostępu do rynku.

Potencjalne konsekwencje dla branży

Dla części przedsiębiorców nowe rozwiązanie może oznaczać uproszczenie procedur i większą przewidywalność. Jednocześnie należy zauważyć, że ocena zdolności kredytowej opiera się na danych finansowych i historii podmiotu, co może stanowić wyzwanie dla firm młodych lub działających poza relacjami bankowymi.

Mechanizm ten w naturalny sposób premiuje podmioty funkcjonujące w sformalizowanym obrocie gospodarczym, a jednocześnie ogranicza pole do elastycznego wykazywania sytuacji finansowej poprzez jednorazowe aktywa.

Podsumowanie

Choć wprowadzenie oceny zdolności kredytowej może wydawać się technicznym detalem nowelizacji, w rzeczywistości jest to jedna z najbardziej systemowych zmian nowego projektu. Zmienia ona sposób myślenia o sytuacji finansowej przedsiębiorcy, rolę organu administracji oraz relację między rynkiem TSL a sektorem finansowym.

Autor: Marlena Baran, aplikantka radcowska