Szczególne miejsce w strukturze zatrudnienia w Polsce zajmują kierowcy samochodów ciężarowych oraz magazynierzy i pracownicy pokrewni, plasując się odpowiednio na drugim i trzecim miejscu wśród najczęściej wykonywanych zawodów w Polsce – wynika z raportu GUS „Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce”.
Głównym wnioskiem płynącym z analizy GUS jest silna koncentracja zatrudnienia w zaledwie kilku profesjach, ponieważ cztery najpopularniejsze grupy – sprzedawcy sklepowi i kasjerzy, kierowcy samochodów ciężarowych, magazynierzy oraz nauczyciele szkół podstawowych – skupiają łącznie aż 13,5% wszystkich pracujących w kraju spośród 443 ujętych w oficjalnej klasyfikacji zawodów.
Polski rynek pracy wykazuje wyraźną segmentację pod względem płci, przejawiającą się dominacją kobiet w sektorze opieki zdrowotnej i edukacji (gdzie najbardziej sfeminizowane są zawody położnych, specjalistek ds. wychowania małego dziecka i asystentek dentystycznych) oraz przewagą mężczyzn w zawodach wymagających dużej siły fizycznej, takich jak górnicy, murarze czy dekarze.
Praca 640 tys. Polaków zagrożona przez AI
Średni wiek pracowników jest mocno zróżnicowany; najmłodszą kadrą charakteryzują się zawody związane z przygotowywaniem posiłków typu fast food oraz sportowcy (średnia wieku 29 lat), natomiast najstarszą grupę stanowią lekarze specjaliści ze średnią wieku wynoszącą 56 lat. Raport wskazuje również na ogromne wyzwania związane z transformacją technologiczną, szacując na podstawie zewnętrznych analiz, że ponad 4,5 miliona osób wykonuje profesje podatne na częściową automatyzację przez generatywną sztuczną inteligencję, z czego 640 tysięcy pracuje w zawodach o najwyższym poziomie ryzyka, zdominowanych przez kobiety i osoby o niższej średniej wieku.
Szczególne miejsce w strukturze zatrudnienia zajmują kierowcy samochodów ciężarowych (kod KZiS 8332) oraz magazynierzy i pracownicy pokrewni (kod KZiS 4321), plasując się odpowiednio na drugim i trzecim miejscu wśród najczęściej wykonywanych zawodów w Polsce. Kierowcy ciężarówek stanowią 3,0% ogółu pracujących w gospodarce narodowej, cechują się średnią wieku 44 lat i są grupą niemal całkowicie zdominowaną przez mężczyzn, którzy stanowią aż 98,7% zatrudnionych.
Magazynierzy odpowiadają za 2,6% polskiego rynku pracy, ich średnia wieku to 39 lat, a udział kobiet w tym zawodzie jest zauważalnie wyższy niż u kierowców i wynosi 23,8%.
Kierowcy mieszkają głównie przy A2
Obie te grupy odgrywają kluczową rolę w sektorze logistycznym, jednak różnią się rozmieszczeniem przestrzennym; kierowcy ciężarówek wykazują silną koncentrację wzdłuż autostrady A2 oraz dróg ekspresowych S3, S7, S8 i S61, głównie w centralnej i wschodniej Polsce, ze względu na lokalizację baz dużych firm transportowych, z kolei magazynierzy skupiają się najmocniej w zachodniej Polsce (szczególnie w województwie zachodniopomorskim przy granicy) oraz w centrach dystrybucyjnych województwa łódzkiego i mazowieckiego.
Obie profesje przyciągają bardzo dużo osób młodych oraz cudzoziemców. Wśród pracujących mężczyzn poniżej 26. roku życia magazynier jest najpopularniejszym zawodem w kraju (6,2% udziału), a kierowcy również znajdują się w ścisłej czołówce, natomiast młode kobiety podejmują pracę w magazynach na poziomie 2,7% swojej grupy wiekowej.
Obcokrajowcy wożą polskie towary
W kontekście pracowników zagranicznych, zawód kierowcy samochodów ciężarowych jest absolutnym numerem jeden i wykonuje go aż 12,6% wszystkich pracujących w Polsce obcokrajowców, stanowiąc dominujące zajęcie dla mężczyzn z Białorusi (45,3% zatrudnionych Białorusinów przy średniej wieku 41 lat), Indii (36,7% Hindusów przy średniej wieku 41 lat), Ukrainy (16,9% Ukraińców przy średniej wieku 44 lat) oraz Gruzji (9,2% Gruzinów przy średniej wieku 38 lat). Praca w magazynach jest z kolei drugim najpopularniejszym zajęciem dla cudzoziemców ogółem, w tym dla kobiet, gdzie w szczególności obywatelki Ukrainy najczęściej na polskim rynku pracy wybierają właśnie stanowiska magazynierów, a wśród mężczyzn z Ukrainy zawód ten zajmuje drugie miejsce z udziałem 5,2% i stosunkowo niską średnią wieku wynoszącą 34 lata.
Raport Głównego Urzędu Statystycznego pod tytułem „Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce” dostarcza szczegółowych danych na koniec grudnia 2024 roku, obejmujących zbiorowość 14,1 miliona osób pracujących w gospodarce narodowej oraz 1,4 miliona osób wykonujących wyłącznie umowy zlecenia i pokrewne.
